Glasvezel, kabel, DSL of 5G: welke verbinding past bij jou?
Glasvezel, kabel, DSL en 5G-thuisinternet vergeleken op snelheid, ping, upload, stabiliteit en beschikbaarheid. Een neutrale uitleg zonder verkooppraatjes.
Wie in Nederland of elders in Europa internet afsluit, kiest meestal tussen vier technieken: glasvezel, de kabel (coax), DSL over de telefoonlijn en, steeds vaker, mobiel thuisinternet via 4G of 5G. Op papier lijken de verschillen vooral over snelheid te gaan, maar in de praktijk zijn uploadsnelheid, vertraging en stabiliteit minstens zo belangrijk. In dit artikel zetten we de technieken neutraal naast elkaar, zodat je weet wat je kunt verwachten en waar je op moet letten.
Glasvezel
Bij glasvezel loopt een optische vezel tot in je woning (Fiber to the Home, FTTH). Data reist als licht, met weinig verlies over grote afstanden en zonder gevoeligheid voor elektrische storing. In Nederland en veel andere Europese landen wordt glasvezel de laatste jaren in hoog tempo uitgerold, ook buiten de grote steden.
- Snelheid: abonnementen van 100 Mbps tot 1 Gbps zijn gangbaar; steeds meer netwerken bieden 2, 4 of 8 Gbps dankzij technieken als XGS-PON.
- Upload: vaak symmetrisch, dus even snel als de download.
- Ping: laag, naar servers in de buurt meestal enkele milliseconden tot rond de 10 ms.
- Stabiliteit: uitstekend; afstand tot de wijkcentrale maakt nauwelijks uit.
Glasvezel is technisch de sterkste optie. Let wel op: veel glasvezelnetwerken zijn gedeelde netwerken (PON), waarbij een aantal woningen een vezel deelt. In de praktijk merk je daar zelden iets van, omdat de capaciteit ruim is.
Kabel (coax)
Internet via de kabel gebruikt het coaxnetwerk dat oorspronkelijk voor televisie is aangelegd. Met DOCSIS 3.1 zijn hoge downloadsnelheden mogelijk. In Nederland is de kabel in de meeste woningen beschikbaar.
- Snelheid: tot ongeveer 1 Gbps of meer download, afhankelijk van het netwerk.
- Upload: asymmetrisch. De upload is meestal een fractie van de download, vaak enkele tientallen Mbps.
- Ping: meestal rond de 10 tot 20 ms naar nabije servers.
- Stabiliteit: goed, maar de capaciteit in een wijk wordt gedeeld. Op drukke momenten kan dat merkbaar zijn, vooral als een netwerksegment krap bemeten is.
Kabel is een prima keuze voor de meeste huishoudens. De zwakke plek is de upload: voor thuiswerkers met veel videogesprekken, contentmakers en wie grote back-ups naar de cloud stuurt, kan die een beperking zijn. De opvolger DOCSIS 4.0 moet de upload flink verbeteren, maar wordt pas geleidelijk uitgerold. Kabelmodems hebben bovendien soms last van bufferbloat; meer daarover in wat is bufferbloat.
DSL (telefoonlijn)
DSL gebruikt de koperen telefoonlijn. Moderne varianten als VDSL2 met vectoring halen fatsoenlijke snelheden, maar alleen als je dicht bij de wijkkast woont. Hoe langer de koperdraad, hoe lager de snelheid.
- Snelheid: sterk afhankelijk van de lijnlengte; ruwweg van enkele tientallen tot circa 100 à 200 Mbps op korte lijnen met de nieuwste technieken.
- Upload: asymmetrisch, meestal 10 tot 40 Mbps of minder.
- Ping: vaak 10 tot 30 ms; met interleaving (een foutcorrectietechniek) hoger.
- Stabiliteit: redelijk tot goed, maar gevoelig voor de kwaliteit van de bekabeling en storing.
DSL is in veel regio’s een techniek op zijn retour. Netbeheerders in verschillende Europese landen werken aan het uitfaseren van kopernetwerken nu glasvezel beschikbaar komt. Heb je nu DSL en is glasvezel of kabel beschikbaar, dan levert overstappen meestal een flinke verbetering op.
5G en 4G thuisinternet
Mobiel thuisinternet gebruikt een router met simkaart die verbinding maakt met het mobiele netwerk. Er hoeft geen kabel naar je huis te lopen, wat het interessant maakt in het buitengebied, als tijdelijke oplossing of als back-up.
- Snelheid: zeer wisselend: van enkele tientallen tot honderden Mbps, afhankelijk van frequentie, afstand tot de mast, binnen- of buitenantenne en drukte.
- Upload: asymmetrisch en vaak beduidend lager dan de download.
- Ping: hoger dan bij vaste verbindingen, typisch 20 tot 50 ms op 5G en meer op 4G.
- Stabiliteit: het minst voorspelbaar. De capaciteit van een mast wordt gedeeld met alle mobiele gebruikers in de buurt, en het weer, bladeren aan bomen en gebouwen beïnvloeden het signaal.
Mobiel thuisinternet kan uitstekend werken, maar de prestaties verschillen sterk per adres en per moment van de dag. Een buitenantenne of een router bij het raam maakt vaak veel verschil. Let ook op eventuele datalimieten of beleid bij intensief gebruik.
Overzicht
| Glasvezel | Kabel | DSL | 5G thuis | |
|---|---|---|---|---|
| Typische download | 100 Mbps–8 Gbps | 100 Mbps–1 Gbps+ | 20–200 Mbps | 50–500+ Mbps |
| Upload | Vaak symmetrisch | Fractie van download | Laag | Wisselend, lager |
| Ping (nabije server) | Zeer laag | Laag | Laag tot gemiddeld | Gemiddeld |
| Stabiliteit | Uitstekend | Goed | Redelijk tot goed | Wisselend |
| Afhankelijk van afstand | Nauwelijks | Nauwelijks | Sterk | Sterk (tot de mast) |
Hoe kies je?
- Glasvezel beschikbaar? Dan is dat technisch bijna altijd de beste keuze, zeker als je thuiswerkt, gamet of veel uploadt.
- Kabel is een sterk alternatief als je vooral downloadt en streamt.
- DSL is vooral een optie als niets anders beschikbaar is, of als je dicht bij de wijkkast woont en weinig nodig hebt.
- 5G thuisinternet is aantrekkelijk in het buitengebied, voor tijdelijke situaties of als back-up. Test eerst de dekking op je adres.
Hoeveel snelheid je nodig hebt, lees je in welke internetsnelheid heb ik nodig.
Meten wat je echt krijgt
Geadverteerde snelheden zijn maximumwaarden. Wil je weten wat je verbinding echt levert, doe dan een snelheidstest met een laptop die met een netwerkkabel op de router is aangesloten. Kijk niet alleen naar download, maar ook naar upload, ping en bufferbloat. Bij kabel en 5G is het verstandig om op verschillende momenten te meten, ook ’s avonds, en de stabiliteitstest te gebruiken om te zien hoe constant je verbinding is.
In het kort
- Glasvezel: snelst, symmetrisch, laagste ping en het meest stabiel.
- Kabel: hoge download, beperkte upload, gedeelde capaciteit in de wijk.
- DSL: sterk afhankelijk van afstand, langzaam aan het verdwijnen.
- 5G thuis: flexibel, maar wisselend in snelheid en ping.
- Meet bedraad en op verschillende tijden om te weten wat je echt krijgt.
Meet het zelf
Speedtest met bufferbloat, jitter en AI-uitleg. Gratis en zonder reclame.